ATR-Herkomsseminaar 2018: Kyk vars na Afrikaans – dit bring ons nader aanmekaar

“’n Gesprek oor Afrikaans se herkoms en eienaarskap daarvan bevorder samehorigheid onder die sprekers daarvan en slaan wanopvattings oor die taal die nek in.” –  Dr. Conrad Steenkamp (uitvoerende direkteur van die Afrikaanse Taalraad).

Tydens die afgelope ATR-Herkomsseminaar en boekbekendstelling wat op 20 Oktober in die Moreletapark-kerksaal in Pretoria plaasgevind het,  was die wording en vestiging van Afrikaans as volwaardige inheemse taal onder die vergrootglas. Die Afrikaanse Taalraad (ATR), Die Afrikaanse Taalmonument- en museum (ATR)  en die Erfenisstigting was byeen vir hierdie belangrike gesprek waarvan ’n hoogtepunt die bekendstelling was van wyle prof. Christo van Rensburg se boek:  Van Afrikaans gepraat. Die ATR se uitstalling Afrikaans aan die praat is spesiaal vir die geleentheid uit die Kaap laat kom, op sigself ’n belewenis.

Daar is gepraat oor hoe en waar Afrikaans ontstaan het, wie tot die ontstaan bygedra het en hoe Afrikaans in 2040 behoort te lyk.

Fatima Abdool van die Issit-tydskrif het die seminaar bygewoon

Steenkamp sê hierdie was nog ’n geleentheid om hierdie goed nagevorsde taalkundige perspektief bekend te stel aan Jan Alleman wat dikwels nie genoegsaam kennis het oor die ontstaan en ontwikkeling van Afrikaans nie.

“Hierdie onderwerp moedig gesprek aan. Dit gaan nie oor dogma nie … ons kry die geleentheid om te sê: Kyk bietjie hier … Op die wyse kyk ons vars na Afrikaans en dit bring die sprekers daarvan byeen.”

Hy sê ‘n beter begrip van die herkoms van Afrikaans versterk Afrikaanssprekendes se bande met Afrika en Suider-Afrika sonder om enigiets weg te neem van ons sterk bande met Europa en Asië. “Dit gee ons ’n groter perspektief en ons kyk met ander oë na die taal en die mense wat dit praat.”

Dr. Steenkamp (ATR), Michael Jonas (ATM) en Cecilia Kruger (Erfenisstigting) het die gehoor toegelig oor hul organisasies, die rol wat hul inneem in die Afrikaanse landskap en die bydrae wat hulle maak tot die bevordering van Afrikaans en die groter begrip rakende die erfenis-aspek wat al hoe groter belangstelling hier en van die internasionale gemeenskap aanwakker.

Dr. Willa Boezak was die gespreksleier en sê hy was nog altyd ’n taalliefhebber en nou, met oorgawe, ’n taalaktivis.

Die idee was dat prof. Van Rensburg sy boek self sou bekendstel. Sy onverwagse afsterwe het egter daartoe gelei dat dit ook ‘n huldeblyk was vir die waardevolle bydrae wat hy gemaak het om baie van die vraagstukke op te los. Sy navorsing en deurdagte bydraes karteer die reis deur Afrikaans. Veral die feit dat hy soveel ander mense geȉnspireer het om belang te stel in hierdie navorsingsveld en veral die variëteite van Afrikaans, is seker sy grootste nalatenskap.  Marion Boers, die vertaler van Van Rensburg se boek in Engels, is ook onlangs skielik oorlede en daar is ook hulde aan haar gebring.  Haar bydrae was om hierdie boek vir die res van Suid-Afrika en die wêreld toeganklik te maak.

Prof. Hans du Plessis gesels oor sy kollega en vriend, prof. Christo van Rensburg, se nalatenskap.

Prof. Hans du Plessis, ook ’n spreker by die geleentheid, sê dat Boers se vertaling van onskatbare waarde is, want vir die eerste keer praat ons nie net met onsself nie, maar ons vertel ook ons storie vir die groter Suid-Afrikaanse gemeenskap wat steeds dink Afrikaans het in 1652 ontstaan.

“Prof. Van Rensburg verduidelik in sy boek waarom en hoe Afrikaans reeds in 1595 ontstaan het en hy onderlê hierdie belangrike geskiedenis met feite.  Beide die Van Rensburg- en Boers-families was by die geleentheid teenwoordig. Lees meer oor prof. Christo van Rensburg hier. Die direkteur van die ATR, Michael Jonas, het dit onderstreep dat dit gewone mense was wat deur middel van die Genootskap vir Regte Afrikaners in 1875 seker wou maak Afrikaans het ’n toekoms.  “Dit het gelei tot gemeenskapsaksies. Dit is wat nou ook gebeur. Ons het ’n vertrekpunt, ons kan ons taal eien. Taal is ’n draer van identiteit. As jy jou taal eien dan eien jy ook jou identiteit.”

*Prof. Christo van Rensburg was nou betrokke by die ontwikkeling van Afrikaans.com se Oorsprong van Afrikaans-tydlyn. Klik hier.

Michael Jonas aan die woord

Cecilia Kruger van die Erfenisstigting sê dat taal en erfenis onlosmaaklik deel is van mekaar. “Daar is ’n emosionele element omdat dit deel vorm van jou identiteit. Of dit nou jou taal is of jou tasbare of nietasbare erfenis, dit vorm deel van wie jy is.”

Luister hier hoe gesels Cecilia Kruger oor die verband tussen taal en erfenis.

Prof. Jac Conradie en dr. Donovan Lawrence was van die paneellede wat deelgeneem het, asook prof. Hans du Plessis wat op die vraag oor hoe lyk die toekoms van Afrikaans die punt maak dat die voortbestaan van Afrikaans in jongmense se hande rus. Volgens hom is die platforms wat ingespan moet word sosiale media en kunstefeeste en dat die voortgesette bewusmaking oor die interessante herkoms, die voortdurende groei en ontwikkeling van die taal en die waarde daarvan, asook die mooi en lekker daarvan nog meer hier moet wortel skiet.

Die impak: Janine Adams en Marisa Pietersen aan die woord.

Herkomsseminaar 2018 – foto’s