Tom McLachlan: Taalpraktisyn en kampvegter vir Afrikaans

Aangename kennis

Vir Tom McLachlan was die 18 jaar wat hy in die Taalkommissie van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns gedien het ’n waardevolle leerskool waarin hy vakkundig en as mens geslyp en gepoets is. Tom, ’n beroepstaalpraktisyn met 40 jaar ondervinding in verskillende ruimtes in dié beroep, het aan die Universiteit van Stellenbosch en Rhodes studeer. Na ’n kort draai in die onderwys het hy in 1979 by die destydse Taaldiensburo in Pretoria aangesluit. Hy was sewe jaar lank die ondervoorsitter van die Taalkommissie van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns en vanaf 2012 tot 2013 die voorsitter. Tom het ’n besonderse waardering vir sy vrou, Hermien wat hom bankvas reg deur sy loopbaan bygestaan en gemotiveer het. Hulle het twee dogters en vier kleinkinders wat oupa behoorlik om hul pinkie draai. Tom sonder goeie musiek soos dié van JS Bach en Franz Schubert se Lieder uit as geesteskos waarsonder hy nie te lank kan klaarkom nie. Hy is hartstogtelik lief vir Afrikaans wat hom onlosmaaklik aan Suid-Afrika en Afrika verbind.

Hoe lyk sy Afrikaans?

Tom sê sy Afrikaans is tweeledig: formele, skriftelike Standaardafrikaans waarmee hy sy brood en botter verdien en gewone Praatafrikaans wat hy in sy alledaagse lewe gebruik. Al gebruik hy Omgangsafrikaans soos spietkop en orraait besef hy Afrikaans se wonderlike woorde- en uitdrukkingskat maak die gebruik van Engelse woorde totaal onnodig.

Hoe leef hy in Afrikaans?

Tom het vir meer as 45 jaar sy loopbaan aan Afrikaans gewy. Hy probeer Afrikaans op allerlei maniere bevorder, veral ten opsigte van die behoud van die swaar verworwe hoë funksies van die taal, soos Afrikaans in die regswese, die onderwys, die wetenskap en sakebedryf.

Sy projek:

Deur sy loopbaan het Tom ’n waardevolle bydrae gelewer tot die Afrikaanse gebruikskunde en taalpraktyk. Hy was onder meer ten nouste betrokke by die samestelling van die 9e en 10e uitgawe van die Afrikaanse woordelys en spelreëls. Hy beywer hom daarvoor om mense bewus te maak van die harde werk wat nodig is om te keer dat Afrikaans nie verval tot bloot ’n taaltjie van gemoedelike omgang tussen mense nie. Hy glo die hoër funksies van ons taal moet behou word. Vir sy bydrae tot die Afrikaanse taalpraktyk en die werk van die Taalkommissie het die Akademie vir Wetenskap en Kuns in 2015 die CJ Langenhoven-prys vir Linguistiek aan hom toegeken.

Maak gerus kontak:

Stuur ’n e-pos aan: tommcl@whalemail.co.z