Die geskiedenis van Afrikaans vanuit ’n ander hoek

21 September 2016

Me Nola Doré het by die Erfenisstigting se Kongres oor die Bewaring van Afrikaans se tasbare erfenis gewys op die drie primêre temavelde waaromheen die museum se uitgebreide versameling van nagenoeg ’n driekwartmiljoen items opgebou en steeds uitgebrei word:

• Die Afrikaanse literêre erfenis;
• Die Afrikaanse toneel- en teatererfenis; en
• Die Afrikaanse musiekerfenis.

Dit sluit ’n uitgebreide boekversameling, ’n manuskrip- en dokumenteversameling, ’n koerant- en tydskrifknipselversameling, ’n bladmusiekversameling, ’n plakkaat en programversameling, ’n uiteenlopende kunsversameling; ’n foto- en oudiovisuele versameling, ’n tekstielversameling wat teaterkostuums insluit, ’n meubel- en voorwerpversameling met meublement uit outeurs se werkruimtes en ’n nietasbare versameling in wat op meer as 50 rekenaars geberg word.

Aan die einde van 2015 het die voormalige kurator van NALN, Otto Liebenberg, dit reggekry om van Elisabeth Eybers se persoonlike besittings van die Suid-Afrika-huis in Nederland na NALN oorgedra te kry. Na haar afsterwe in 2007 is dit daar in ’n spesiale Eyberskamer uitgestal, maar met die opknapping van die Suid-Afrika-huis in Amsterdam sou daar nie meer plek gewees het vir die volledige versameling nie. Van hierdie persoonlike besittings sluit Elisabeth Eybers se boekery, haar tikmasjien, en meubelstukke van haar woonstel in Vondelpark, Amsterdam in. Hier tussenin is kosbare kleinode soos ’n stoel en kussing, ’n sambreel en bril, haar platespeler en plate, ’n FAK-eerbewys en skilderye. Otto Liebenberg het met die hulp van prof Ena Jansen, wat ’n vertroueling van Eybers was, daarin geslaag om die versameling vir NALN te bekom en dit is na Bloemfontein verskeep waar dit uitgestal word vir die publiek.

Me Doré het ook uitgelig dat na beraming NALN tans oor biografiese en/of loopbaaninligting oor nagenoeg 10000 Afrikaanse skrywers en musiek- en teaterpersoonlikhede beskik wat in veral die knipselversamelings, maar ook in bronne soos die musiek- en teaterprogramversamelings en in dokumentversamelings opgesluit lê. Dit sluit inligtingslêers oor 752 mense in wat aktief betrokke is by die hedendaagse Afrikaanse ligte musiekbedryf.

Aanvullend tot die outeurs of hulle naasbestaandes wat deur die jare hulle literêre nalatenskap aan NALN toevertrou het, is daar ook talle uitgewers wat manuskripte aan NALN geskenk het vir bewaring en wat dit steeds doen. Daar kan beslis gesê word dat NALN die enigste bewaringsinstansie is wat Afrikaans se tasbare erfenis op so ’n holistiese basis versamel en bewaar en wat sedert sy bestaan so ’n enorme omvattende versameling opgebou het en dit steeds sorgsaam stoor en versorg.

Die grootste uitdaging tans vir hierdie bewaringsentrum is ’n gebrek aan mannekrag en fondse om alles te doen wat hulle graag sou wou doen. Die uitdaging is om op tegnologiese gebied by te bly met digitalisering en skandering en die nodige klank-en beeld-digitaliseringsfasiliteite vir elke tipe materiaal in hul besit te bekom. Hulle sal ook baie graag ’n bykomende stoor- en uitstalruimte wou hê want die huidige spasie in die geskiedkundige NALN-gebou is uit die aard van die saak beperk. Hopelik sal daar van iewers af ’n ruim skenking kom om hierdie drome ’n realiteit te maak. Met ’n baanrekord wat getuig van veertig jaar se toewyding en volgehoue bewaring van die Afrikaanse erfenis, verdien hierdie instansie ondersteuning vanuit alle oorde.

Besoek: https://www.facebook.com/vriendevannaln/?fref=ts en sluit aan by die vriendekring.