Saamgestel deur Annelie van Jaarsveldt en Nicolette Kritzinger.
Die digter Pieter Fourie sê vinnig dat ons hom nie moet verwar met die ontslape dramaturg met dieselfde naam nie, maar vertel dat hy al meer as 50 jaar sy “versies” skryf en versamel. Sê Pieter: “Ek is ’n stil waarnemer van mense, die natuur en herinneringe – eintlik ’n introvert – wat die rustigheid van stilte en die diepte van denke verkies bo geraas en vertoon. Soos baie digters tref hartseer en melancholie my diep, en dit wek die behoefte om my gedagtes en gevoelens te verwoord.”
Pieter vertel dat hy inspirasie in die alledaagse vind: ’n windvlaag deur die bome, ’n kind se lag, die reuk van reën, die sagtheid van onthou. Daarmee saam lê die suiwer gebruik van Afrikaans hom na aan die hart en is die taal vir hom ’n erfenis wat hy met trots dra.
Afrikaans.com het vir Pieter gevra waar die liefde vir skryf vandaan kom, waarom dit juis gedigte is wat hy neerpen en of hy raad het vir opkomende digters.
Jy skryf al vir meer as 50 jaar gedigte. Waar kom die liefde vir skryf vandaan?
Van vroeg in my studentedae al is die liefde vir die skryf van gedigte in wese ’n manier van kommunikasie — ’n behoefte om te deel, te verwerk en sin te maak. Dit noop my om die papier en pen nader te trek en iets konkreet te skep. Skryf word ’n uitlaatklep, ’n manier om spanning wat binne my opbou, te verlig.
Wanneer die muse aan jou deur klop, moet jy oopmaak en saam met haar op reis gaan — na plekke wat vreemd is, maar tog bekend voel. Soos ek in ’n gedig skryf:
Herken jy haar wanneer sy jou besoek
Herken jy haar stem wanneer sy na jou roep
Of saggies in jou oor fluister
Sy is die krag en innerlike stem
Wat jou meevoer na vreemde en minder bekende plekke
Neem haar hand en wandel op die voetpad
na êrens miskien voorheen al besoek
Waarom juis gedigte en nie byvoorbeeld kortverhale nie?
Wanneer ek ’n gedig skryf, het ek niemand fisies nodig om mee te praat nie — die gedig self word my geselskap. Die stem eggo binne my.
Vir my laat poësie emosie meer direk en eerlik tot uiting kom as ander genres. ’n Gedig skep ruimte om met woorde te werk soos ’n skilder met kleur: subtiel, intens, suggestief. Emosie word nie verduidelik nie — dit word gesuggereer en ervaar.
Oor watter onderwerpe skryf jy graag?
As iemand wat onder die sterreteken Waterdraer gebore is, ervaar ek emosie dikwels intens en kompleks. Hartseer en melancholie raak my diep, maar dit beteken nie dat liefde, skoonheid en vreugde my ontgaan nie.
Wanneer ek terugkyk na my werk, sien ek dat die meeste van my gedigte handel oor interpersoonlike verhoudings – die verwondering daarvan, maar ook die pyn en verlies. Suksesvolle én onsuksesvolle verhoudings en vriendskappe het my telkens weer genoop om die digterspen nader te trek.
Waar kom jou inspirasie vandaan?
Die inspirasie — die muse — kom vanself wanneer gedagtes en emosies na die oppervlak begin borrel en daar ’n behoefte ontstaan om te kommunikeer. Skryf is vir my ’n reaksie op daardie innerlike beweging: wanneer gevoel taal soek.
Jy het onlangs ’n webtuiste / blog begin. Op wie is dit gemik en waarom moet mense dit besoek?
Na meer as 50 jaar se skryf, het ek begin wonder of ek my gedigte op ’n sinvolle en konstruktiewe manier met ander liefhebbers van Afrikaans kan deel. Dit het gelei tot die besluit om ’n blog, “Woorde in die wind”, op Medium.com te skep.
Die platform maak dit moontlik om gedigte direk via Facebook-skakels te deel, sodat lesers maklik toegang het en ook kommentaar kan lewer. My hoop is dat dit ’n lewende gesprek sal skep — nie net publikasie nie, maar kommunikasie.
Watter raad het jy vir ander mense wat ook graag wil skryf?
Daar is sekerlik baie onontginde talent onder lesers. My eie ervaring is dat wanneer jy ’n emosionele behoefte ervaar om te skryf, jy gereed is om die pen op te neem.
Die kerneienskap van ’n digter is fyn waarneming en eerlike emosionele insig. Die vraag wat elke beginner vra — “Is ek goed genoeg?” — is natuurlik. Hulpbronne soos Afrikaans.com se KI-evalueringsinstrument kan waardevolle ondersteuning bied om jou werk krities te beskou en te slyp.
Maar uiteindelik: Skryf eers eerlik, en herskryf dan later streng.
Lees gerus enkele van Pieter se *gedigte hierna:
*Kopiereg geld deurgaans en regte word voorbehou. Gedigte mag slegs met skriftelike toestemming en met die nodige erkenning aan die skrywer elders geplaas word.
Winde
Daar’s woorde wat bly lê
tussen die blare van gister,
gefluister deur ’n wind
wat my naam nog onthou.
Soms hoor ek dit sag —
nie as stem nie, maar as sug —
en ek weet:
alles wat ek ooit wou sê,
leef steeds in die wind.
Spieël
Oë van ’n vrou
lig uit die siel
weerkaats
ook die spieël
waarin die beeld
van bekendheid
betekenis
kry
Stad
Wag nie vir my
as die son grou opkom
oor die stad van glas en staal;
maar wag as die mis van die vroeë aand
soos ryp neersyfer
om die kille beton
nog bleker te laat lyk.
Wag dan vir my —
want dis die tyd
wanneer ek doelloos, gillend rondhardloop,
omdat die stad my koud omhels,
verwurg…
En ek snakkend soek
na ’n stukkie lewe,
’n stukkie
van jou.
Boog
Luister jy
na wat jy hoor,
of weerklink daar net
wat jy reeds,
in verdediging, dink —
alreeds as aanval
is die boog gespan
met vurige pyle
wat die hart sal deurboor?
Na wie jou begeerte
in die stilte van die nag
sal draai,
en die koue nat traan
oor ’n kussing smeer
as woordelose klag,
om weer môre
verder op eensame paaie,
nader aan verwydering,
te stap.
Uurglas
Altyd nog die hoop
dat met die nuwe jaar
ook nuwe hoop sal kom.
“Maar…”
Dis al so lank gelede,
en waarom nog altyd die angs?
die pyn en… wens?
Só verydel my nuwejaarsdroom
op ’n oujaarsaand —
soos ’n uurglas leegloop,
so loop my hart daardie aand
dan ook leeg.
Sal dit nie beter wees
om in ’n verfrissende slaap
weg te sink,
soos in ’n diep see —
’n see van verlange —
verlang waarna?
