Persverklaring
‘Erfenis vir die Toekoms’: ’n Nuwe digitale tuiste vir Afrikaanse kultuur
STELLENBOSCH, 24 November 2025 – Die breë Afrikaanse kultuurerfenis kry ’n nuwe digitale lewe met die bekendstelling van Nuuseum, ’n nie-winsgewende organisasie wat daarop gemik is om Suid-Afrika se diverse Afrikaanse geskiedenis, kuns, musiek, landbou, en sport vir toekomstige geslagte te bewaar.
In ’n tyd waarin baie argiewe bedreig word deur verval, gebrek aan hulpbronne en beperkte toegang, bied Nuuseum ’n tegnologiese en mensgerigte alternatief: ’n aanlyn argief en digitale platform waar historiese materiaal bewaar, bestudeer en kreatief herinterpreteer kan word.
“Ons werk vanuit die oortuiging dat erfenis nie net iets is wat bewaar word sodat dit stil kan lê nie,” sê Prof. Lizabé Lambrechts, uitvoerende hoof van Nuuseum. “Erfenis moet leef – deur gebruik, vertolking en gesprek. Ons bou ’n platform waar die verlede en die hede in gesprek tree.”
’n Nuwe benadering tot bewaring
Nuuseum funksioneer op vier steunpilare – digitalisering, bewaring, toeganklikheid en aktivering – en werk met kultuurinstellings, besighede, museums en argiewe, gemeenskappe en individue regoor Suid-Afrika om versamelings te digitaliseer en nuwe maniere van toegang tot geskiedenis moontlik te maak.
Die platform stel gebruikers in staat om met een kliek woord vir woord deur duisende historiese tekste te soek, van nuusberigte en foto’s tot klankopnames en persoonlike dokumente. Deur gevorderde tegnologieë soos optiese karakterherkenning (OCR) en intelligente data-ontleding word groot hoeveelhede inligting op ’n toeganklike, gebruikersvriendelike manier ontsluit.
Meer as digitalisering – ’n lewende argief
“By Nuuseum gaan dit oor meer as lêers en data,” verduidelik Lambrechts.
“Dit gaan oor mense, oor herinneringe, oor die maniere waarop ons saam kan bou aan ’n gedeelde geskiedenis.”
“Ons werk met gemeenskappe, kunstenaars, en instellings om verhale te ontsluit wat dikwels vergete of afgeskeep is.”
Nuuseum se projekte wissel van die digitalisering van nasionale koerant- en tydskrifargiewe en musiekversamelings tot die bewaring van plaaslike geskiedenis, familiedokumente en visuele kultuur. Dit sluit samewerking in met universiteite, biblioteke, erfenisorganisasies en individue wat hulle eie geskiedenis wil deel.
’n Toekomsgerigte visie
In die komende jare beplan Nuuseum om sy platform verder uit te brei met:
- ’n intelligente soekenjin wat gebruikers toelaat om komplekse vrae oor argiefmateriaal te vra;
- ’n self-inskrywingsfunksie vir gemeenskappe om hul eie versamelings by te dra;
- samewerking met universiteite, skole en kunstenaars om erfenis in leer en kreatiewe praktyke te aktiveer; en
- internasionale vennootskappe wat Suid-Afrikaanse stories wêreldwyd sigbaar maak.
’n Oproep tot deelname
Nuuseum nooi almal uit om deel te word van hierdie groeiende projek – as skenker, deelnemer of “Vriend van Nuuseum”.
“Elke foto, elke brief, elke verhaal dra by tot die groter prent van wie ons is,” sê Lambrechts. “Ons droom is om ’n dinamiese, inklusiewe en lewende argief te bou – ’n erfenis vir die toekoms.”
Besoek https://nuuseum.media om die digitale argief te verken of aan te sluit by die Vriende van Nuuseum vir nuus, werkwinkels en stories uit die argief.
