Skrywer: Annelie van Jaarsveldt
Episode 7: 2 Junie 2025
Gasspreker: Nicolette Kritzinger
Kuberboeliery: Die gevaar op jou kind se vingerpunte
In die sewende episode van die reeks op Via-TV, Maak die beste van jou kind, gesels Nicolette Kritzinger, Afrikaans.com se assistant-projekbestuurder en webredakteur oor kuberboeliery en die tekens waarvoor jy as ouer op die uitkyk moet wees.
Boeliery vind op talle vlakke plaas – in die skool, by die huis, in die werkplek, op die sportveld en veral ook aanlyn. In die digitale era is kuberboeliery ’n groot bekommernis vir ouers soos wat al hoe meer kinders en tieners die internet en sosiale media gebruik. Ons besef egter ook dat tegnologie hier is om te bly en baie van ons kinders gebruik die internet en sosiale media met sy magdom voordele, elke dag – hetsy vir skoolwerk of om met hulle maats te kommunikeer. Dit is egter die nadele hieraan verbonde wat met groot omsigtigheid bestuur moet word. Maar … kom ons kyk hoekom spesifiek kuberboeliery so gevaarlik is.
Kuberboeliery is die tipe boeliery wat oor die internet en sosialemediaplatforms plaasvind. Dit is optrede waar die slagoffer geteister, verneder, gedreig of in die verleentheid gestel word. Die boelie gebruik dus sosiale media om emosionele skade aan iemand anders te berokken.
- Die boelie kan in baie gevalle anoniem optree en wegkruip agter ‘n skerm.
- Die reikwydte van sosiale media is baie groter. Dit bereik ‘n baie groter gehoor. Meer mense sien hierdie tipe boeliery.
- Dit is baie moeilik om dit te monitor omdat dit op soveel verskillende platforms plaasvind. Omdat baie kinders so vaardig is in die gebruik van tegnologie kan hulle ook toegang monitor wat dit moeilik maak om ‘n oog te hou op hul aanlyn aktiwiteite.
- Dit kan heeldag en aldag gebeur. Jy het nie beheer oor wanneer jy aanlyn geteister word nie.
Na watter tekens moet ouers let as hulle vermoed hulle kinders word aanlyn geboelie?
Wanneer die kind:
- Hartseer, kwaad of benoud raak gedurende of na gebruik van die internet of selfoon.
- Nie wil praat oor sy/haar rekenaar- of selfoonaktiwiteite nie.
- Onttrek van die gesin, vriende en aktiwiteite wat hulle voorheen geniet het.
- Weier om skool toe of na spesifieke klasse toe te gaan of groepsaktiwiteite vermy.
- Tekens toon van gemoedskommelinge, verandering in gedrag, slaap- en eetpatrone, of angstig of depressief voorkom.
Raad vir ouers om te help dat hulle kinders nie die slagoffers van kuberboeliery word nie
- Monitor jou kind se aanlyn aktiwiteit: Bly op hoogte van jou kind se sosialemediarekeninge en met wie hulle aanlyn kommunikeer. Dit kan jou help om enige potensiële boeliegedrag te identifiseer en in te tree voordat dit ’n ernstiger probleem word.
- Leer jou kind oor internetveiligheid: Wys jou kind op die belangrikheid van aanlyn privaatheid en hoe om hulle persoonlike inligting te beskerm. Moedig hulle aan om eers te dink voordat hulle ’n plasing maak, en om na te dink oor die impak wat hulle woorde en optrede op ander kan hê.
- Beperk tegnologiegebruik: Plaas beperkings op die hoeveelheid tyd wat jou kind aanlyn en op hulle toestelle spandeer, en oorweeg dit om beperkings te plaas op sekere webtuistes of apps wat dalk meer geneig is tot boeliery.
- Moedig persoonlike kommunikasie aan: Moedig jou kind aan om van aangesig tot aangesig met hulle vriende en eweknieë te kommunikeer, eerder as om hoofsaaklik op digitale kommunikasie staat te maak. Dit kan help om misverstande te voorkom en die risiko van kuberboeliery verminder.
- Gesels met jou kind oor empatie: Help jou kind om die perspektief/siening van ander te verstaan en om empatie te ontwikkel vir diegene wat dalk anders as hulle is. Dit kan help om die moontlikheid dat jou kind dalk by boeliegedrag betrokke raak, verminder.
Kyk hier na die episode:
Lees meer oor kuberboeliery en ook tradisionele boeliery op Afrikaans.com by die onderstaande skakels:
Vyf wenke om kuberboeliery te hanteer – Afrikaans.com
Kinders en boeliery: Drie basiese wenke – Afrikaans.com
Kuberboeliery – Die gevaar op ons kinders se vingerpunte – Afrikaans.com
Mites en feite oor boeliery – Afrikaans.com
Boeliery – Die nare werklikheid in ons midde – Afrikaans.com
Die AON en Afrikaans.com maak ’n reuseverskil in die opvoeding van kinders.
Besoek die AON se webtuiste (www.aonetwerk.co.za) vir meer inligting oor hul werksaamhede ten opsigte van vroeëkinderontwikkeling, leierskapontwikkeling en taalontwikkeling en loer verder op www.afrikaans.com se leerhulpafdeling vir meer inligting oor hierdie en ander onderwerpe. Daar is ook ’n groot verskeidenheid van aflaaibare hulpbronne van voorskool tot matriek beskikbaar. Alles gratis!
